
A Guide for Digital Investigators
در دنیای امنیت سایبری و تحقیقات قضایی، سیستمعامل لینوکس به دلیل حضور گسترده در زیرساختهای حیاتی، سرورهای ابری و دستگاههای اینترنت اشیاء (IoT)، به یکی از اهداف اصلی حملات پیچیده تبدیل شده است. کتاب "جرمشناسی عملی لینوکس" اثر بروس نیکل، منبعی استراتژیک و بینظیر است که به بازرسان کمک میکند تا شواهد دیجیتال باقیمانده پس از یک جرم، حادثه امنیتی یا حمله سایبری را شناسایی، استخراج و تحلیل کنند.
این اثر چاپی با تمرکز بر جزئیات فنی تحلیل تصاویر جرمشناسی (Forensic Images)، به بازرسان میآموزد که چگونه از لایههای مختلف سیستمعامل لینوکس برای بازسازی وقایع و کشف حقیقت استفاده کنند. رویکرد کتاب کاملاً مستقل از ابزار و پلتفرم است، به این معنا که شما اصول و مفاهیم را به گونهای میآموزید که در هر محیط و با هر نرمافزاری قابل اجرا باشد.
درک نحوه کارکرد داخلی لینوکس برای یک بازرس با یک کاربر عادی تفاوتهای بنیادین دارد. این کتاب به شما کمک میکند تا ردپاهای دیجیتال (Artifacts) را در بخشهایی از سیستم پیدا کنید که از چشم بسیاری از متخصصان پنهان میماند.
یکی از چالشبرانگیزترین بخشهای جرمشناسی، برخورد با لایههای ذخیرهسازی داده است. در این کتاب یاد میگیرید که چگونه:
جداول پارتیشنبندی و مدیران حجم (Volume Managers) را تحلیل کنید.
شواهد را از فایلسیستمهای محبوب لینوکس مانند Ext4، Btrfs و Xfs استخراج نمایید.
با چالشهای رمزنگاری دادهها روبرو شده و لایههای امنیتی را برای رسیدن به شواهد بررسی کنید.
لاگهای سیستم، جعبه سیاه یک سیستم لینوکسی هستند. این کتاب با جزئیات کامل به بررسی گزارشهای سنتی Syslog، ژورنالهای Systemd، لاگهای هسته (Kernel) و سیستمهای حسابرسی (Audit Logs) میپردازد. شما یاد میگیرید که چگونه فعالیتهای مخرب یک برنامه یا سرویس خاص را از میان هزاران خط گزارش بیرون بکشید.
محتوای این کتاب در ۱۱ فصل اصلی تدوین شده است که تمامی جنبههای یک سیستم لینوکسی را پوشش میدهد.
در ابتدای مسیر، شما با ساختار دایرکتوریها و چیدمان فایلها در لینوکس آشنا میشوید. یکی از بخشهای کلیدی، بررسی نرمافزارهای نصب شده و سیستمهای مدیریت پکیج (مانند Debian، Fedora، Arch و SUSE) است. شما میآموزید که چگونه تغییرات غیرمجاز در پکیجهای سیستمی را شناسایی کنید.
کتاب به شما میآموزد که چگونه فرآیند راهاندازی سیستم را از لودرهای بوت (UEFI و Grub) تا مقداردهی اولیه هسته و اهداف Systemd بازسازی کنید. همچنین، تحلیلهای جالبی درباره وضعیت فیزیکی دستگاه شامل دما، مصرف توان و شواهد مربوط به خاموشیها، ریبوتها یا کرشهای سیستم ارائه شده است که برای تعیین زمان دقیق وقوع حادثه حیاتی هستند.
کلمات کلیدی:بازسازی نشستهای کاربر (User Sessions) در محیطهای X11 و Wayland یکی از جذابترین بخشهای این اثر است. بازرسان یاد میگیرند که چگونه:
محتویات سطل زباله، کلیپبورد و تصاویر بندانگشتی (Thumbnails) را تحلیل کنند.
کیف پولهای دیجیتال (Wallets) و دستهکلیدهای سیستم (Keyrings) را بررسی نمایند.
فایلهای اخیر و تاریخچه فعالیتهای کاربر در دسکتاپهای Gnome و KDE را استخراج کنند.
بسیاری از حملات از بستر شبکه انجام میشوند یا از طریق تجهیزات جانبی به سیستم نفوذ میکنند.
کتاب با دقت وسواسگونهای به پیکربندیهای شبکه، آدرسهای IP، تنظیمات DNS و آثار باقیمانده از ارتباطات بیسیم (Wi-Fi و بلوتوث) میپردازد. همچنین، تحلیل شبکههای خصوصی مجازی (VPN) از جمله پروتکل جدید WireGuard و تنظیمات دیوار آتش (Firewall) در این کتاب به طور کامل پوشش داده شده است.
هر دستگاهی که به سیستم متصل شود، ردی از خود به جای میگذارد. شما خواهید آموخت که چگونه تاریخچه اتصال دستگاههای USB، تاندربولت، حافظههای خارجی و حتی فعالیتهای چاپ و اسکن را بازسازی کنید. این اطلاعات برای اثبات خروج غیرقانونی دادهها از سازمان بسیار حائز اهمیت است.
رویکرد تحلیلی عمیق: این کتاب تنها به معرفی ابزارها نمیپردازد، بلکه به شما میگوید "چرا" و "چگونه" یک مدرک در سیستم ایجاد میشود.
جامعیت در توزیعها: مفاهیم کتاب در تمامی توزیعهای مطرح لینوکس از جمله اوبونتو، فدورا، زوز و آرچ کاربرد دارد.
پیوستهای ارزشمند: وجود لیست دقیق فایلها و دایرکتوریهای مورد نیاز برای بازرسان، این کتاب را به یک هندبوک عملیاتی تبدیل کرده است.
این مرجع تخصصی برای گروههای زیر به عنوان یک منبع تراز اول شناخته میشود:
بازرسان جرمشناسی دیجیتال (Digital Forensic Investigators): برای انجام تحقیقات دقیق روی سیستمهای لینوکسی.
تحلیلگران پاسخ به حوادث (Incident Responders): جهت درک ابعاد حملات سایبری و پاکسازی سیستمها.
متخصصان امنیت سایبری و اعضای تیمهای آبی (Blue Teams): برای تقویت سیستمها بر اساس الگوهای حمله شناسایی شده.
دانشجویان و محققان امنیت اطلاعات: که به دنبال درک عمیق از معماری امنیتی لینوکس هستند.
با مطالعه این کتاب، شما مهارت لازم برای رمزگشایی از پیچیدهترین پروندههای امنیتی در محیطهای لینوکسی را کسب کرده و میتوانید شواهدی مستدل و علمی ارائه دهید.
نمونه چاپ کتاب موجود نیست.
نظرات کاربران