
در دنیای لینوکس، تسلط بر ترمینال و توانایی خودکارسازی وظایف، مهارتی است که متخصصان واقعی را از کاربران عادی متمایز میکند. کتاب Linux Command Line and Shell Scripting Bible ویرایش پنجم، نوشته ریچارد بلوم و کریستین برزناهان، معتبرترین و کاملترین منبع برای یادگیری عمیق خط فرمان و اسکریپتنویسی در لینوکس است. این ویرایش جدید با بازنگری کامل، ابزارهای مدرن و کاربردهای واقعی در دنیای DevOps و کلاود را پوشش میدهد تا شما را به یک راهبر سیستم (SysAdmin) حرفهای تبدیل کند.
نویسندگان کتاب با دههها تجربه در مدیریت شبکه و سیستم، مفاهیم را از سادهترین دستورات شروع کرده و تا پیچیدهترین متدهای پردازش متن و مدیریت محیطهای گرافیکی پیش میبرند. این کتاب ۸۰۰ صفحهای، استاندارد طلایی آموزش لینوکس محسوب میشود و برای هر کسی که با توزیعهای مختلف لینوکس در خانه یا محل کار سر و کار دارد، یک ضرورت است.
بخش اول کتاب به شکلی مهندسیشده شما را با محیط Shell آشنا میکند. یادگیری لینوکس بدون درک عمیق از نحوه تعامل با هسته سیستم از طریق شل، ناقص خواهد بود. شما در این فصول با دستورات پایه Bash، مدیریت فایلها و پوشهها، و کار با متغیرهای محیطی یا Environment Variables آشنا میشوید.
یکی از حیاتیترین مباحثی که در این بخش به دقت کالبدشکافی شده، مدیریت دسترسیها یا File Permissions و مدیریت سیستمفایل است. درک صحیح از نحوه کارکرد مجوزها، امنیت سیستم شما را تضمین میکند. همچنین، روشهای نصب نرمافزار و کار با ویرایشگرهای متن محبوب (مانند vim و nano) به گونهای آموزش داده شده است که بتوانید در هر محیطی، حتی بدون واسط گرافیکی، به راحتی فعالیت کنید.
پس از تسلط بر دستورات تکی، کتاب شما را وارد دنیای Shell Scripting میکند. اسکریپتنویسی در واقع هنر ترکیب دستورات برای انجام وظایف تکراری و پیچیده است. شما با ساختارهای کنترلی مانند حلقهها (Loops) و دستورات شرطی (Structured Commands) آشنا میشوید که به اسکریپتهای شما قدرت تصمیمگیری میدهند.
مدیریت ورودیهای کاربر و نحوه نمایش دادهها به شکلی حرفهای، از دیگر مباحث این بخش است. شما یاد میگیرید که چگونه پایپلاینهای دادهای بسازید که خروجی یک دستور را به عنوان ورودی به دستور دیگر بدهد. این بخش برای کسانی که میخواهند فرآیندهای مدیریت سرور را خودکار کنند، حکم یک جعبه ابزار کامل را دارد.
قدرت واقعی لینوکس در پردازش متن نهفته است. در بخش سوم کتاب، شما با غولهای پردازش متن یعنی sed و gawk آشنا میشوید. این ابزارها به شما اجازه میدهند تا تغییرات انبوه در فایلهای متنی ایجاد کنید، گزارشهای پیچیده از لاگهای سیستم استخراج کنید و دادهها را با دقت بسیار بالا فیلتر کنید.
آموزش عبارات منظم یا Regular Expressions در این کتاب یکی از بهترین منابع موجود است. با تسلط بر این الگوها، میتوانید جستجوهای بسیار پیشرفتهای در متون انجام دهید. نویسندگان نشان میدهند که چگونه با ترکیب sed و gawk در اسکریپتهای خود، میتوانید وظایفی که ساعتها زمان میبرند را در چند ثانیه انجام دهید. این مهارت در دنیای DevOps برای مدیریت پیکربندیها و تحلیل دادههای حجیم حیاتی است.
اسکریپتنویسی پیشرفته نیاز به ساختاردهی مناسب دارد. یادگیری ایجاد توابع یا Functions به شما کمک میکند تا کدهای ماژولار و قابل استفاده مجدد بنویسید. این کتاب همچنین به مبحث جالبی میپردازد: نوشتن اسکریپت برای دسکتاپهای گرافیکی. شما یاد میگیرید که چگونه برای اسکریپتهای خود رابط کاربری ساده بسازید تا کاربران غیر فنی نیز بتوانند از ابزارهای شما استفاده کنند.
اگرچه Bash شل استاندارد اکثر توزیعهاست، اما دنیای لینوکس بسیار گستردهتر است. این کتاب در فصول پایانی خود به بررسی شلهای محبوبی مانند zsh (که اکنون شل پیشفرض مک و بسیاری از توزیعهای مدرن است)، tcsh و Korn shell میپردازد. درک تفاوتها و ویژگیهای هر یک از این محیطها به شما دید وسیعی میدهد تا بسته به نیاز پروژه، بهترین ابزار را انتخاب کنید.
ویرایش پنجم کتاب با نگاهی ویژه به نیازهای مهندسان DevOps نوشته شده است. خودکارسازی فرآیندهای Deployment، مدیریت کانتینرها و تنظیمات سرورهای ابری، همگی نیازمند دانش عمیق شل اسکریپتینگ هستند. استراتژیهای ارائه شده در این کتاب به گونهای است که مشکلات ناسازگاری بین توزیعهای مختلف لینوکس (مانند اوبونتو، سنتاواس و ردهت) را به حداقل میرساند.
کتاب در ۴ بخش اصلی و ۲۵ فصل تدوین شده است:
بخش اول: خط فرمان لینوکس: از شروع کار با شل تا مدیریت فایلسیستم و نصب نرمافزار.
بخش دوم: مبانی اسکریپتنویسی: ساختار دستورات، مدیریت ورودی/خروجی و کنترل اسکریپت.
بخش سوم: اسکریپتنویسی پیشرفته: توابع، پردازش متن با sed و gawk و عبارات منظم.
بخش چهارم: شلهای جایگزین: آموزش تخصصی zsh، tcsh و Korn.
چه یک مدیر سیستم باسابقه باشید و چه دانشجویی که به تازگی با لینوکس آشنا شده، این کتاب مرجع همیشگی شما خواهد بود. با مطالعه این اثر، شما نه تنها دستورات را حفظ نمیکنید، بلکه منطق پشت سیستمعامل لینوکس را درک میکنید. توانایی نوشتن اسکریپتهای بهینه و خودکارسازی پایپلاینهای کاری، ارزش حرفهای شما را در هر تیمی به شدت افزایش میدهد.
نمونه چاپ کتاب موجود نیست.
نظرات کاربران